การ ลากิจ ตามกฎหมายแรงงาน ถือเป็นสิทธิพื้นฐานที่พนักงานในองค์กรจะได้รับ และสามารถใช้ได้ในกรณีที่มีธุระส่วนตัว แต่ในปัจจุบัน หลายองค์กรได้มีการตั้งเงื่อนไขยิบย่อยมากมาย ทำให้พนักงานมีข้อสงสัยตามมาอยู่ไม่น้อย ไม่ว่าจะเป็น ลากิจกี่วันได้บ้าง ลากิจได้รับค่าจ้างหรือไม่ พนักงานทดลองงานได้รับสิทธิไหม หรือหากบริษัทหักเงินเดือน หลังจากใช้สิทธิลากิจ จะต้องทำอย่างไรบ้าง
ดังนั้น เพื่อให้ลูกจ้าง และนายจ้าง เข้าใจสิทธิตามกฎหมายแรงงานได้อย่างถูกต้อง ในบทความนี้ Cloud-TA ได้รวบรวมเรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการลากิจ ตามกฎหมายแรงงาน พร้อมกับแชร์เงื่อนไขในการลา และการดำเนินการ หากพนักงานถูกหักเงินเดือน เพื่อให้สามารถใช้สิทธิของตนเองได้อย่างถูกต้อง และไม่เสียประโยชน์ในภายหลัง
ข้อควรรู้ ! ลากิจ ตามกฎหมายแรงงาน มีอะไรบ้าง
ลากิจ (Personal Leave) คือ การขอหยุดงาน เพื่อไปจัดการธุระส่วนตัวที่มีความจำเป็น และสำคัญ ซึ่งธุระนั้นเป็นสิ่งที่ผู้อื่น ไม่สามารถดำเนินการแทนได้ หรือเป็นกิจธุระที่ต้องติดต่อในช่วงเวลาราชการเท่านั้น
อย่างไรก็ตาม กระทรวงแรงงาน ได้มีคำชี้แจงเกี่ยวกับพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 โดยอธิบายถึงกรณีลูกจ้างมีกิจธุระจำเป็น ที่ต้องดำเนินการด้วยตนเอง และลาเพื่อกิจธุระของครอบครัว ตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้
ลากิจที่ต้องดำเนินการด้วยตนเอง
- ลากิจเพื่อทำบัตรประจำตัวประชาชน
- ลากิจเพื่อทำใบอนุญาตขับขี่
- ลากิจเพื่ออุปสมบท
- ลากิจเพื่อไปจดทะเบียนสมรส
- อื่น ๆ
ลากิจธุระจำเป็นของครอบครัว
- จัดการงานศพของบุคคลในครอบครัว
- จัดงานสมรสบุตร
- จัดงานอุปสมบท
- อื่น ๆ
ทั้งนี้ หากเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน เช่น บุคคลในครอบครัวเสียชีวิตกะทันหัน ต้องรีบพาครอบครัว หรือไปพบแพทย์อย่างเร่งด่วน แต่นายจ้างไม่อนุญาตให้ลา กรณีนี้นายจ้างหรือบริษัท ไม่สามารถเลิกจ้างได้ หากบังคับให้ลาออก จะต้องชดเชยตามกฎหมายด้วยเช่นกัน
เจาะลึก เงื่อนไขการลากิจตามกฎหมาย ลาได้กี่วัน
สำหรับจำนวนวันลาที่พนักงานจะได้รับ อ้างอิงจากกฎหมายแรงงาน มาตรา 34 กำหนดไว้ว่า นายจ้างต้องอนุญาตให้ลูกจ้างลากิจได้ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี โดยลูกจ้างทุกประเภทมีสิทธิในการลากิจ
นอกจากนี้ พนักงานสามารถเลือกลางานครึ่งวัน หรือเต็มวันได้ ตามความจำเป็นของกิจธุระที่แจ้งกับบริษัท ทั้งนี้ หากพนักงานใช้สิทธิลากิจ มากกว่าจำนวนที่นายจ้างกำหนดไว้ สามารถเลือกเป็นการลาโดยไม่รับค่าจ้าง (Leave without pay) หรือลาพักร้อนแทนได้ ตามเงื่อนไขของแต่ละบริษัท
ดังนั้น เพื่อให้การยื่นวันลา ทั้งลากิจ ลาป่วย ลาพักร้อน และลาโดยไม่รับค่าจ้างเป็นเรื่องที่ง่ายยิ่งขึ้น การมีระบบเช็กอินเข้า-ออกงานที่มีคุณภาพ และใช้งานง่าย ช่วยให้การยื่นคำร้อง และอนุมัติทำได้สะดวกยิ่งขึ้น
แต่หากยังไม่รู้ว่าจะใช้ระบบของอะไรดี ขอแนะนำ Cloud-TA ระบบลงเวลาเข้า-ออกงาน ที่มาพร้อมกับฟังก์ชันการยื่นขอวันลาที่ทำได้ง่าย รวมถึงมีการจัดเก็บเอกสารสำคัญให้ปลอดภัย เพื่อให้องค์กรดำเนินกิจการ ได้ถูกต้องตามกฎหมายแรงงาน ทั้งยังช่วยให้ HR ทำงานสะดวกยิ่งขึ้น
แชร์ ขั้นตอนการใช้สิทธิลากิจ ให้ถูกต้อง และไม่เสียสิทธิ
แม้ว่าการลากิจ จะเป็นสิทธิที่ลูกจ้างได้รับความคุ้มครอง ตามกฎหมายแรงงาน แต่การใช้สิทธิดังกล่าว ควรปฏิบัติตามระเบียบขององค์กร เพื่อป้องกันปัญหาการถูกปฏิเสธการลา หรือข้อขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง ดังนั้น ก่อนยื่นขอลากิจ ควรทำตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
แจ้งล่วงหน้าตามระยะเวลาที่กำหนด
หากทราบกำหนดการลาล่วงหน้า ควรแจ้งหัวหน้างาน หรือฝ่ายทรัพยากรบุคคล (HR) อย่างน้อย 3 วัน เพื่อให้หัวหน้างานวางแผนการทำงาน และจัดการภาระงานแทนได้อย่างเหมาะสม
ทั้งนี้ ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วน จนไม่สามารถแจ้งลาล่วงหน้าได้ ควรรีบแจ้งให้หัวหน้างาน และ HR ทราบโดยเร็วที่สุด พร้อมอธิบายเหตุผลอย่างชัดเจน
ระบุเหตุผลการลาให้ชัดเจน
ก่อนยื่นใช้สิทธิลากิจ ควรศึกษาข้อบังคับการทำงาน หรือคู่มือพนักงานของบริษัทให้ละเอียด เพราะแต่ละองค์กรอาจกำหนดจำนวนวันลา ขั้นตอนการยื่นลา และเงื่อนไขการได้รับค่าจ้างแตกต่างกัน การทำความเข้าใจกฎระเบียบตั้งแต่ต้น จะช่วยให้คุณใช้สิทธิวันลาได้ง่าย และลดความเสี่ยงในการเกิดปัญหาภายหลัง
จัดเตรียมเอกสารประกอบการลา
ในบางกรณี บริษัทอาจขอเอกสารประกอบการลากิจ เช่น หนังสือนัดหมาย เอกสารราชการ หรือหลักฐานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น ควรเตรียมเอกสารให้พร้อม และเก็บสำเนาไว้เป็นหลักฐาน เพื่อใช้ยืนยันสิทธิการลาในอนาคต
เก็บหลักฐานการยื่นลา และการอนุมัติ
หลังจากยื่นลาแล้ว ควรเก็บหลักฐานการยื่นคำขอลา ไม่ว่าจะเป็น อีเมล ข้อความในระบบลาออนไลน์ หรือเอกสารอนุมัติจาก HR และหัวหน้างาน เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง ในกรณีที่เกิดปัญหาเกี่ยวกับสิทธิ์การลา หรือการคำนวณค่าจ้างในภายหลัง
หากองค์กรหักเงินเดือน หลังใช้ลากิจ ควรทำอย่างไรบ้าง
แม้ว่ากฎหมายแรงงาน จะกำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิลางาน เพื่อให้ทุกคนได้จัดการกับธุระส่วนตัว และได้รับค่าจ้าง ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด แต่หลายคน อาจพบปัญหาถูกหักเงินเดือน หลังจากใช้สิทธิลากิจ
จนเกิดข้อสงสัยว่า การดำเนินการดังกล่าวถูกต้องหรือไม่ ดังนั้น ก่อนเข้าไปพูดคุยกับกรมแรงงาน ควรตรวจสอบข้อมูลต่าง ๆ ให้ครบถ้วน ตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
ตรวจสอบระเบียบการลาของบริษัท
สิ่งแรกที่ควรทำ คือ ตรวจสอบข้อบังคับการทำงาน หรือสัญญาจ้างงานของบริษัท ว่ามีการกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการลากิจอย่างไรบ้าง ไม่ว่าจะเป็น จำนวนวันลา เงื่อนไขการได้รับค่าจ้าง หรือขั้นตอนการยื่นลา เนื่องจาก แต่ละองค์กรอาจมีนโยบายที่แตกต่างกัน
ซึ่งการทำความเข้าใจระเบียบภายใน จะช่วยให้ทราบว่าการหักเงินเดือนดังกล่าว เป็นไปตามข้อกำหนดหรือไม่
ตรวจสอบจำนวนวันลากิจที่ใช้ไป
นอกจากระเบียบของบริษัทแล้ว ควรตรวจสอบจำนวนวันลากิจ ที่ตนเองใช้ไปในรอบปีด้วย เพราะหากใช้วันลาเกินสิทธิที่ได้รับ องค์กรอาจพิจารณาให้เป็นการลาโดยไม่รับค่าจ้าง (Leave Without Pay) ส่งผลให้มีการหักเงินเดือนตามสัดส่วนได้
สอบถามฝ่าย HR ให้ชัดเจน
หากตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นแล้ว ยังไม่แน่ใจถึงสาเหตุของการหักเงินเดือน ควรติดต่อ HR หรือผู้ที่รับผิดชอบด้านเงินเดือนโดยตรง เพื่อสอบถามรายละเอียด และขอคำชี้แจงอย่างเป็นทางการ
เนื่องจาก ในบางกรณี อาจเกิดจากความคลาดเคลื่อน ในการบันทึกวันลา หรือข้อผิดพลาดในการคำนวณเงินเดือน ซึ่งสามารถแก้ไขได้ หากตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ
รวบรวมหลักฐานการลาให้ครบถ้วน
หากสังเกตว่าพนักงานคนอื่น ๆ เคยถูกหักเงินเดือนมาก่อน ควรเก็บรวบรวมหลักฐาน ที่เกี่ยวข้องกับการลาไว้ให้ครบถ้วน เช่น ใบลางาน หนังสืออนุมัติการลา อีเมลแจ้งลา ข้อความสนทนา หรือเอกสารประกอบการลาอื่น ๆ
ซึ่งหลักฐานเหล่านี้ จะช่วยยืนยันว่ามีการยื่นลา และได้รับอนุมัติ ตามขั้นตอนที่บริษัทกำหนด รวมถึงสามารถใช้ประกอบการชี้แจง หรือขอแก้ไขข้อมูลได้ หากเกิดข้อผิดพลาด
ปรึกษากรมแรงงาน หากไม่ได้รับความเป็นธรรม
ในกรณีที่ได้สอบถาม และชี้แจงกับบริษัทแล้ว แต่ยังถูกหักเงินเดือน สามารถขอคำปรึกษาจากหน่วยงาน ด้านแรงงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับสิทธิของลูกจ้าง และแนวทางดำเนินการตามกฎหมาย
Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลากิจ ตามกฎหมายแรงงาน
การลากิจ ตามกฎหมายแรงงาน คืออะไร?
การลากิจ คือ การลาหยุดงาน เพื่อไปดำเนินธุระส่วนตัวที่มีความจำเป็น และไม่สามารถมอบหมายให้ผู้อื่นดำเนินการแทนได้ เช่น การทำบัตรประชาชน การติดต่อหน่วยงานราชการ การจดทะเบียนสมรส หรือการจัดการธุระสำคัญของครอบครัว
กฎหมายแรงงาน กำหนดให้ลากิจได้กี่วัน?
ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน นายจ้างต้องอนุญาตให้ลูกจ้าง ลากิจได้ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี โดยอาจมีรายละเอียดเพิ่มเติมที่แตกต่างกันไป ตามนโยบายของแต่ละองค์กร
พนักงานทดลองงาน มีสิทธิได้รับวันลากิจ ตามกฎหมายแรงงานหรือไม่?
มีสิทธิได้รับวันลา แม้จะยังไม่ผ่านโปร เนื่องจาก พนักงานทดลองงาน ถือเป็นลูกจ้างตามกฎหมายแรงงาน และได้รับความคุ้มครอง เช่นเดียวกับพนักงานประจำ
จะเห็นได้ว่า การลากิจ เป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน ที่ลูกจ้างได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายแรงงาน โดยนายจ้าง ต้องอนุญาตให้ลูกจ้างลากิจ และได้รับค่าจ้าง ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
อย่างไรก็ตาม แต่ละองค์กรอาจมีระเบียบ และขั้นตอนการใช้สิทธิที่แตกต่างกันออกไป ดังนั้น พนักงานควรศึกษาข้อบังคับของบริษัทให้ละเอียด พร้อมแจ้งลา และยื่นเอกสารให้ถูกต้องตามกระบวนการ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาในภายหลัง
สำหรับองค์กรที่ต้องการบริหารจัดการวันลาของพนักงานให้เป็นระบบ ลดข้อผิดพลาดในการคำนวณสิทธิ์ลา และช่วยให้การอนุมัติวันลาทำได้สะดวกยิ่งขึ้น Cloud-TA พร้อมเป็นผู้ช่วยสำคัญด้วยระบบบริหารเวลา และวันลาที่ใช้งานง่าย ช่วยให้ทั้งพนักงาน ผู้จัดการ และฝ่าย HR ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมรองรับการดำเนินงาน ให้สอดคล้องกับกฎหมายแรงงานไทย
Website: https://cloud-ta.com/
Email: cloud-ta@innova.co.th
Tel: 091-717-5499, 092-273-1760 (Sale)
Line: @Cloud-TA
