ตาม กฎหมายแรงงาน เลิกจ้าง เป็นประเด็นสำคัญในกฎหมายแรงงาน ที่ทั้งนายจ้าง และลูกจ้างควรทำความเข้าใจอย่างถูกต้อง เพราะการเลิกจ้างที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย อาจนำไปสู่ข้อพิพาท ค่าชดเชย และความเสียหายทางกฎหมายได้ 

ในบทความนี้ Cloud-TA จะพาไปสรุปเรื่องกฎหมายแรงงาน เกี่ยวกับการเลิกจ้าง ตั้งแต่ความหมาย ประเภทของการเลิกจ้าง ไปจนถึงสิทธิ และหน้าที่ของทั้งสองฝ่าย รวมถึงค่าชดเชยตามกฎหมาย เพื่อช่วยลดความเสี่ยงทางกฎหมาย และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้ทั้งสองฝ่าย ถ้าพร้อมแล้ว ไปเริ่มกันเลย

เรื่องน่ารู้! ตามกฎหมายแรงงาน เลิกจ้าง คืออะไร ?

ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 “การเลิกจ้าง” หมายถึง การที่นายจ้างยุติสัญญาจ้างแรงงานกับลูกจ้าง ไม่ว่าด้วยเหตุใดก็ตาม โดยไม่ใช่การลาออก ที่เกิดจากความสมัครใจของตัวลูกจ้างเอง กล่าวง่าย ๆ คือ เมื่อฝ่ายนายจ้างเป็นผู้ตัดสินใจ ให้การจ้างงานสิ้นสุดลง ก็จะถือว่าเข้าข่ายการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงาน โดยการเลิกจ้างอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น 

• การปรับโครงสร้างองค์กร 
• การลดต้นทุนทางธุรกิจ 
• ผลการทำงานของลูกจ้าง 
• หรือพฤติกรรมที่ฝ่าฝืนข้อบังคับในการทำงาน 

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าด้วยเหตุใด การเลิกจ้างต้องอยู่ภายใต้กรอบกฎหมายแรงงาน หากไม่ปฏิบัติตาม อาจถูกมองว่าเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม และนำไปสู่การร้องเรียนหรือฟ้องร้องได้

ดังนั้น สิ่งสำคัญที่ควรเข้าใจ คือ การเลิกจ้างไม่ใช่แค่การแจ้งให้พนักงานออกจากงานเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงเรื่องการบอกกล่าวล่วงหน้า การจ่ายค่าชดเชย และการดูแลสิทธิขั้นพื้นฐานของลูกจ้างตามที่กฎหมายกำหนดด้วยเช่นกัน

ประเภทของการเลิกจ้าง ตามกฎหมายแรงงาน มีอะไรบ้าง ?

การเลิกจ้าง สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายประเภท ซึ่งแต่ละประเภทจะมีผลต่อสิทธิของลูกจ้าง และหน้าที่ของนายจ้างแตกต่างกันออกไป ดังนี้

การเลิกจ้างโดยมีเหตุอันสมควร

การเลิกจ้างโดยมีเหตุอันสมควร คือ กรณีที่ลูกจ้างกระทำการใด ๆ ที่เข้าข่ายฝ่าฝืนกฎหมาย ระเบียบ หรือข้อบังคับในการทำงานอย่างร้ายแรง เช่น 

• ทุจริต 
• ละเมิดความลับของบริษัท 
• จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย 
• หรือกระทำความผิดอาญาต่อนายจ้าง

ในกรณีนี้ นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้ โดยไม่จำเป็นต้องจ่ายค่าชดเชย และไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า แต่ต้องมีหลักฐานชัดเจนว่า ลูกจ้างกระทำความผิดจริง มิฉะนั้นอาจถูกฟ้องร้องในภายหลังได้

การเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุอันสมควร

การเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุอันสมควร เป็นกรณีที่นายจ้างยุติการจ้างงานด้วยเหตุผลทางธุรกิจ เช่น การปรับโครงสร้างองค์กร การลดจำนวนพนักงาน หรือผลประกอบการไม่เป็นไปตามเป้า โดยที่ลูกจ้างไม่ได้กระทำความผิดร้ายแรงใดๆ

ในกรณีนี้ นายจ้างมีหน้าที่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า และจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้าง ตามอายุงานที่กฎหมายกำหนด หากไม่ปฏิบัติตาม ก็อาจเข้าข่ายเลิกจ้างไม่เป็นธรรมได้

เลิกจ้างทันทีโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้า

แม้กฎหมายแรงงาน จะกำหนดให้นายจ้างต้องบอกกล่าวล่วงหน้า แต่ในบางกรณี นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้ทันที เช่น กรณีลูกจ้างกระทำความผิดร้ายแรง ตามที่กฎหมายระบุ อย่างไรก็ตาม การเลิกจ้างลักษณะนี้ ควรดำเนินการด้วยความรอบคอบ และมีเอกสารหลักฐานรองรับอย่างครบถ้วน

ทั้งนี้ หากคุณมองหาการทำงานที่โปร่งใส และแม่นยำ ขอแนะนำ Cloud-TA ระบบบันทึกเวลาทำงานออนไลน์ ที่ช่วยให้องค์กรของคุณจัดการเวลาทำงานอย่างถูกต้อง และตามกฎหมายแรงงาน ทำให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และลดความเสี่ยงด้านข้อพิพาทแรงงานได้

สิทธิและหน้าที่ของการเลิกจ้าง ที่นายจ้าง และลูกจ้างต้องรู้ 

การเลิกจ้าง เป็นประเด็นสำคัญในกฎหมายแรงงาน ที่เกี่ยวข้องกับทั้งนายจ้าง และลูกจ้างโดยตรง การทำความเข้าใจสิทธิ และหน้าที่ของแต่ละฝ่ายอย่างถูกต้อง จะช่วยลดความเสี่ยงทางกฎหมาย ป้องกันข้อพิพาท และทำให้กระบวนการเลิกจ้างเป็นไปอย่างเป็นธรรม

นายจ้าง ต้องรู้อะไรบ้างก่อนเลิกจ้าง

ก่อนตัดสินใจเลิกจ้าง นายจ้างควรพิจารณาอย่างรอบด้าน ไม่ใช่แค่เหตุผลในการเลิกจ้างเท่านั้น แต่ยังรวมถึงขั้นตอน และผลกระทบทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง โดยเฉพาะเรื่องการดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมายแรงงาน ทั้งนี้ สิ่งที่นายจ้างควรคำนึงถึง มีดังนี้ 

• การแจ้งเลิกจ้างล่วงหน้าอย่างถูกต้อง 
• การจ่ายค่าชดเชยตามอายุงาน 
• ค่าจ้างค้างจ่าย 
• ค่าล่วงเวลา 
• รวมถึงสิทธิประโยชน์อื่น ๆ ที่ลูกจ้างพึงได้รับ 

ลูกจ้าง ต้องเข้าใจสิทธิอะไรบ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง

ในขณะเดียวกัน ลูกจ้าง ควรเข้าใจสิทธิของตนเองอย่างชัดเจน เมื่อต้องเผชิญกับการเลิกจ้าง โดยลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามอายุงาน ได้รับค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และในกรณีที่นายจ้างไม่แจ้งล่วงหน้า ก็สามารถร้องเรียนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หากเห็นว่าการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม

สุดท้ายแล้ว หากรู้เท่าทันกฎหมายแรงงาน ก็จะช่วยให้ลูกจ้างสามารถปกป้องสิทธิของตนเองได้อย่างเหมาะสม ลดความเสียเปรียบ และรับมือกับสถานการณ์การเลิกจ้างได้อย่างมั่นใจมากขึ้น

ชวนรู้! ค่าชดเชยตาม กฎหมายแรงงาน เลิกจ้าง ต้องคำนวณอย่างไร

ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน กำหนดให้นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยตามอายุงานของลูกจ้าง ตั้งแต่ทำงานครบ 120 วันขึ้นไป โดยอัตราค่าชดเชย จะแตกต่างกันไปตามระยะเวลาการทำงาน ตั้งแต่ค่าจ้าง 30 วัน ไปจนถึงสูงสุด 400 วัน สำหรับผู้ที่ทำงานติดต่อกันตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป

ส่วนการคำนวณค่าชดเชย จะยึดจากค่าจ้างสุดท้ายของลูกจ้าง ซึ่งรวมถึงค่าจ้างประจำ แต่ไม่รวมเงินพิเศษ หรือสวัสดิการ ที่ไม่ถือเป็นค่าจ้างตามกฎหมายแรงงาน หากนายจ้างไม่จ่ายค่าชดเชย หรือจ่ายไม่ครบถ้วน อาจถูกลูกจ้างร้องเรียนหรือฟ้องร้องได้

ดังนั้น การเข้าใจหลักการคำนวณค่าชดเชยการเลิกจ้างอย่างถูกต้อง จะช่วยให้นายจ้างดำเนินการได้อย่างถูกกฎหมาย และช่วยให้ลูกจ้างรักษาสิทธิของตนเองได้อย่างเหมาะสม

ตารางค่าชดเชยการเลิกจ้าง 

เมื่อลูกจ้างถูกเลิกจ้าง โดยไม่เข้าข่ายความผิดร้ายแรง จะได้ค่าชดเชย ดังนี้

• อายุงาน ครบ 120 วัน แต่ไม่ถึง 1 ปี: ค่าชดเชย 30 วัน
• อายุงาน 1 ปี แต่ไม่ถึง 3 ปี: ค่าชดเชย 90 วัน
• อายุงาน 3 ปี แต่ไม่ถึง 6 ปี: ค่าชดเชย 180 วัน
• อายุงาน 6 ปี แต่ไม่ถึง 10 ปี: ค่าชดเชย 240 วัน
• อายุงาน 10 ปี แต่ไม่ถึง 20 ปี: ค่าชดเชย 300 วัน
• อายุงาน 20 ปีขึ้นไป: ค่าชดเชย 400 วัน 

จัดการเวลาทำงานให้ถูกต้องตาม กฎหมายแรงงาน เลิกจ้าง ด้วย Cloud-TA

Cloud-TA คือ ระบบบันทึกเวลาทำงานออนไลน์ ที่ช่วยให้องค์กรจัดเก็บข้อมูลเวลาทำงานอย่างถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้ รองรับการทำงานตามข้อกำหนดของกฎหมายแรงงาน ทั้งเรื่องเวลาทำงาน การลา และการทำงานล่วงเวลา ซึ่งข้อมูลทั้งหมด จะถูกจัดเก็บอย่างปลอดภัยบนระบบคลาวด์ของ Microsoft Azure ที่ใช้งานได้ทันทีโดยไม่ต้องติดตั้งเครื่องแม่ข่าย

ไม่ว่าพนักงานจะลงเวลาผ่านเครื่องสแกน หรือสมาร์ตโฟน ผู้บริหารก็สามารถตรวจสอบ อนุมัติ และบริหารจัดการข้อมูลได้จากทุกที่ ช่วยลดความเสี่ยงด้านข้อพิพาทแรงงาน และเพิ่มความมั่นใจในการบริหารทรัพยากรบุคคลอย่างเป็นระบบ หากสนใจสามารถติดต่อ หรือสอบถามเพิ่มเติมได้ที่

Website: https://cloud-ta.com/

Email: cloud-ta@innova.co.th

Tel: 091-717-5499, 092-273-1760 (Sale)

Line: @Cloud-TA